اینقدر فناوری ها گسترده و پیچیده شدن، و البته همزمان در دسترس عمومی، و اینقدر تغییر و گسترش زیاده (بخصوص توی بعضی فیلدها)، که آدم دیگه از قبل نمیتونه زیاد پیشبینی کنه که کدوم فناوری چقدر موفق میشه و نسبت به همدیگر کدوم بیشتر و باید طرف کدوم بره. بنابراین بحث روی چیزی که هنوز اول کاره و اونقدری گستردگی و نفوذ واقعی پیدا نکرده، اتلاف وقته. ما خیلی برسیم همین رشتهء خودمون رو مسلط بشیم و با گسترش و تغییراتش هماهنگ بشیم، و یه مقدار بیشتر هم شاید فناوریهایی که الان جا افتاده و پخته هستن کم و بیش. حالا 3D printer هم هروقت اومد و تاثیرات عمومی جدی گذاشت و ربطی به ما پیدا کرد و وقتش رو داشتیم خب میریم سراغش از نظر عملی. اینکه پیشبینی کنیم با دنیا چه میکنه دیگه در دنیای امروز کار مفیدی نیست و بیشتر مال ده ها و شاید صد سال قبل بود که هنوز آدما وقت سر خاراندن و شعر گفتن و داستان علمی تخیلی نوشتن داشتن و عدهء زیادی هم خواندن مطالب این افراد طرفدار داشت حداقل یه پولی میشد ازش درآورد 😃
بخصوص ترکیب این فناوریها با هم هست که پیشبینی کامل و دقیق نتیجهء اونا رو کار حجیم تر و پیچیده تری میکنه.
فعلا باید در لحظه زندگی کرد. و اینقدر چیزها در همین زمان جاری دارن وارد میشن و جلوتر هستن که اونایی که حتی یخورده عقب تر هستن آدم وقت و اولویت و عاقلانه نیست که بهشون بپردازه.
من اینا رو میگم چون توی رشتهء خودم عملا به این واقعیات رسیدم و دیدگاه پرگمتیستی هم دارم. ضمنا در رشتهء خودم فکر میکنم آدم برجسته ای باشم و به موفقیت خوبی رسیدم. وبلاگم رو دیدید؟: علم خوره
البته در زمینه های دیگر علمی و فناوری هم علاقه و مطالعه کم نداشتم و چیزهایی بارمه. از سلاح اتمی بگیر تا حشره شناسی!! ویکیپدیا مثل کتاب داستانه واسم که یه روز نخونم شب خوابم نمیبره.
میبینی یارو ها 50 سال پیش 80 سال پیش توی کامپیوتر/برنامه نویسی چه کارهایی کردن چه نظریه هایی چه الگوریتم هایی چه برنامه هایی که هنوزم مهم و پایه ای هستن. ما هنوز تا بخوایم تمام اینا رو بفهمیم و توانایی و بینش اونا رو پیدا کنیم سالها نیاز به مطالعه و تحقیق و تمرین داره. بخاطر همین خیلی از افراد واقعا ضعیف موندن، حتی بعنوان متخصص و با سالها تجربهء کاری، چون اینقدر روی یادگیری پایه و گسترده و عمیق وقت نذاشتن. کار هرکسی نیست!
من خیلی دوست داشتم کامل و عمقی پیش برم. واسه همین سالها وقت صرف این کردم که از پایه کامل و قوی بیام بالا. خوشبختانه فکر میکنم تاحد زیادی موفق شدم. البته من شرایط و وقت کافی برای این فرایند رو هم داشتم.
خیلی چیزها الان برام درحد جنگولک بازیه. ولی خب این چیزا میان و سر و صدا میکنن و اهمیت عملی و تجاری دارن بهرحال. بهرحال هم آدم هرچی پایه و ذهن ورزیده و مهارت بیشتری داشته باشه سریعتر و راحتتر میتونه به این چیزها هم تسلط پیدا کنه. بخصوص در موارد پیچیده.
همینطوریش من تاحالا بهم ثابت شده حتی همون سواد پایه حداقلی عمومی، یعنی اینکه میگن همهء مردم باید طرز کار با رایانه و اینترنت و زبان انگلیسی رو بلد باشن، توش در جوامع مشکل جدی هست. یعنی مردم با یادگیری و استفادهء درست و بهینه در همین حد پایه هم دچار مشکل شدن. انگار فناوری و تغییرات سریعتر از عموم مردم و ظرفیت جامعه حرکت میکنن. البته بهرحال بازم تاثیر خودشون رو میذارن و کاربرد دارن و عده ای میتونن بصورت اصولی تری بهشون مسلط شده و ازشون استفاده های مفیدتری بکنن. به زور هم که شده جامعه رو دنبال خودشون میکشونن. البته وسایل و فناوری ها هم تاحدممکن متکامل میشن و سعی میکنن استفاده ازشون برای عموم مردم راحتتر بشه. خلاصه یک پیشرفت با حداکثر سرعت و ظرفیت در جریان است. ولی خیلی از مردم این وسط بصورت بهینه عمل نمیکنن. مثلا طرف میبینی از گوشی آنچنانی و اینترنت همش استفاده واسه چت و دوست یابی و کارهای کم ارزش میکنه که وقت و انرژی زیادی ازش میگیره و حتی شاید توی کارش هم تاثیر منفی میذاره. من اینو در محل کارم تاحدی مشاهده میکنم. درحالیکه من شخصا بهترین استفاده ها رو از اینترنت میکنم. در جهت یاد گرفتن علمی و فناوری پیشرفته و افزایش قدرتهای اصیل و درونی خودم.
خب خریدن پرینتر سه بعدی به تنهایی که کافی نیست، علاوه بر متریالها، شما باید فانکشن مربطوه را هم بخرید یا یکجوری تهیه کنید که منطقا این فانکشنها باید از دسترس همگانی دور باشند و اینطور نیست که درون آشپزخانه بتوانید بمب اتمی بسازید (احمدی نژاد).
خب خریدن پرینتر سه بعدی به تنهایی که کافی نیست، علاوه بر متریالها، شما باید فانکشن مربطوه را هم بخرید یا یکجوری تهیه کنید که منطقا این فانکشنها باید از دسترس همگانی دور باشند و اینطور نیست که درون آشپزخانه بتوانید بمب اتمی بسازید (احمدی نژاد).
چه فانکشنی؟
با یک چاپگر تنها چیزیکه مینیازید یک الگو (pattern) است و مادهیِ نیازین (material).
بمب اتم را هم اگر الگویش را داشتید میشود ساخت, ولی زمانبَرتر است و نیاز به Bootstrapping - WiKi دارد: نخست با چاپگر یک چاپگر بهتر
بسازید, سپس با چاپگر بهتر یک چاپگر باز بهتر بسازید و در دنباله بخشهایِ گوناگون و componentهایِ نیازین را هر کدام جداجدا ساخته و سرانجام یکپارچه روی هم سوارکنید.
تازه چه کسی بمب اتم مینیازد؟ میتوانید بیشمار چیزهای سیجناکتر و آسانتر بسازید, تفنگ و جنگافزار که همین امروز شدنی است.
خب خریدن پرینتر سه بعدی به تنهایی که کافی نیست، علاوه بر متریالها، شما باید فانکشن مربطوه را هم بخرید یا یکجوری تهیه کنید که منطقا این فانکشنها باید از دسترس همگانی دور باشند و اینطور نیست که درون آشپزخانه بتوانید بمب اتمی بسازید (احمدی نژاد).
تمام نکته این اسلحه همین است که شما فقط یک پرینتر سه بعدی + طرح سه بعدی اولیه را لازم دارید . در کشوری مانند آمریکا تهیه ی مهمات آن اسلحه هم آسان است ولی دیگر توانایی ردگیری صاحب اسلحه نیست .
طرح ها و نقشه ها را از اینجا ↓↓↓ دانلود کنید بدهید به پرینتر قطعات چاپ شده را طبق راهنمای همراه سر هم کنید یک اسلحه تحویل بگیرید .
تمام نکته این اسلحه همین است که شما فقط یک پرینتر سه بعدی + طرح سه بعدی اولیه را لازم دارید . در کشوری مانند آمریکا تهیه ی مهمات آن اسلحه هم آسان است ولی دیگر توانایی ردگیری صاحب اسلحه نیست .
طرح ها و نقشه ها را از اینجا ↓↓↓ دانلود کنید بدهید به پرینتر قطعات چاپ شده را طبق راهنمای همراه سر هم کنید یک اسلحه تحویل بگیرید .
Liberator First 3D Printable Gun (download torrent) - TPB DefDist Liberator Pistol (download torrent) - TPB
خب منظورم از فانکشن همان الگو یا طرح بود (واژه به زبانم نیامد ). این چاپگر اگر بتواند هرچیزی را چاپ کند، خب بس خطرناک خواهد بود. باید فکری به حالش بکنند. کرده اند؟
خب منظورم از فانکشن همان الگو یا طرح بود (واژه به زبانم نیامد ). این چاپگر اگر بتواند هرچیزی را چاپ کند، خب بس خطرناک خواهد بود. باید فکری به حالش بکنند. کرده اند؟
هر چیزی را که نمیتواند چاپ کند !ولی خیلی چیزها میتواند چاپ کند . از بسیاری جهات مفید است چرا که با وجود نرم افزارهایی نظیر CAD یا Catia هر کسی میتواند هر ایده مهندسی که در ذهن دارد را پیاده کند . از بسیاری جهات هم خطرناک است مانند همین اسلحه . الان هم که دیگه این اسلحه در دسترس همه هستش و هر کسی با هزینه کمتر از خرید یک اسلحه واقعی میتونه یه دونه از اینها پرینت کنه !!! البته فعلن خیلی تکنولوژیش شوت میزنه . برای یک بطری ساده نزدیک 3-4 ساعت زمان لازمه تا پرینت بشه .
بمب اتمی مثلا چی داره که با پرینتر 3D میشه ساخت ولی با روشهای دیگه نمیشه؟ ساخت بمب اتمی از نوع Gun type که با اورانیوم کار میکنه مشکل نیست. مشکل اصلی تهیهء اورانیوم Weapons-grade کافی هست. بعدش دیگه زیاد کار نداره. یخورده مواد منفجره و چهارچوبش.
اما ساخت بمب اتمی با پلوتونیوم و با روش فشرده سازی انفجاری خب خیلی فناوری دقیقتری داره. ولی اونم نمیدونم چه ربطی به پرینتر سه بعدی میتونه داشته باشه!
به هرروی، این چاپگر نمیتواند با هر ماتریالی چاپ کند و تنها یک ماتریال ویژه ی سینتتیک دارد. این است که برای نمونه، نمیتواند یک قابلمه ی مسی بسازد. همه ی ماتریالها و توپال ها (فلزها) هم به آسانی برای همچو دستگاهی ریختپذیر نیستند.
توی یکی از این کانال های ماهواره (فکر کنم یا بی بی سی بود یا من و تو)، مستندی در همین مورد چند روز پیش نشون میداد و نوعی که با فلز کار میکرد هم نشون داد. ظاهرا با لیزر فلز رو ذوب مقطعی میکرد بصورت ذرات ریز. پس فکر کنم کم کم این مشکل هم حل بشه.
توی یکی از این کانال های ماهواره (فکر کنم یا بی بی سی بود یا من و تو)، مستندی در همین مورد چند روز پیش نشون میداد و نوعی که با فلز کار میکرد هم نشون داد.
ظاهرا با لیزر فلز رو ذوب مقطعی میکرد بصورت ذرات ریز.
پس فکر کنم کم کم این مشکل هم حل بشه.
در جهانیکه هنوز میلیاردها تن در رنج و گرسنگی و بدبختی ناب به سر میبرند, در جاییکه مردم هنوز نمیخواهند از
بهرهکشی و به گاری بستن دیگران دست بردارند, جاییکه روزبهروز ابزارهایِ اسکن و کنترل مغز و اندیشه پیشرفتهتر میشوند,
بیگمان کسانی را همواره خواهید یافت که این پیشرفتها را نه چندان خطرناک دانسته و در هر گامِ این فرایند, با تراش ِ یک برهان به
شما ثابت کنند که چرا جایِ نگرانیِ چندانی ندارد, مگر تا زمانیکه آن اندازه جایِ نگرانی چندانی میداشت که دیگر زمان برای برهانتراشی نیابند.
شگفتا! من که باور نمی کنم. یک چیز شاید برای ساخته شدن باید از ده راه گذر کند تا ساخته شود. مثلاً هم باید شیشه گری شود ، هم آهنگری ، هم خیاطی و.... . مثلا شما یک ماکت مبل کوچک به این دستگاه بدهید. باید یک جایی دوزندگی کند یک جایی تراشکاری چوب و.... . یعنی همه این کارکردها را دارد؟؟؟
شگفتا!
من که باور نمی کنم. یک چیز شاید برای ساخته شدن باید از ده راه گذر کند تا ساخته شود.
مثلاً هم باید شیشه گری شود ، هم آهنگری ، هم خیاطی و.... .
مثلا شما یک ماکت مبل کوچک به این دستگاه بدهید. باید یک جایی دوزندگی کند یک جایی تراشکاری چوب و.... .
یعنی همه این کارکردها را دارد؟؟؟
پارسیگر
ابزار چیزی بیشتر از چینش ویژهیِ اتمها نیست. دگرسانی میان ذغالسنگ و الماس تنها به چینش اتمهایِ کربن آن میکوتاهد:
نگارهای از daftarche.com — در دسترس نمیباشد
روشنه این چاپگرها نو هستند و نمیتوانند برای شما الماس چاپ کنند, ولی میتوانند
با گرفتن الگوی یک تفنگ, آنرا برایتان موبهمو ولی با سازوکار ساده شده, از تنها یکجور ماده (ماتریال) چاپ کنند:
به زبان دیگر, همین امروز این فندآوری هست که شما بتوانید در خانه اتان یک تفنگ چاپ کرده و کسی را
بکشید, ولی اینها دربرابر آنچه فندآوری به شما اجازهیِ کردن و ساختن میدهد, بازیچهای بیشتر نیستند.
در جهانیکه هنوز میلیاردها تن در رنج و گرسنگی و بدبختی ناب به سر میبرند, در جاییکه مردم هنوز نمیخواهند از بهرهکشی و به گاری بستن دیگران دست بردارند, جاییکه روزبهروز ابزارهایِ اسکن و کنترل مغز و اندیشه پیشرفتهتر میشوند, بیگمان کسانی را همواره خواهید یافت که این پیشرفتها را نه چندان خطرناک دانسته و در هر گامِ این فرایند, با تراش ِ یک برهان به شما ثابت کنند که چرا جایِ نگرانیِ چندانی ندارد, مگر تا زمانیکه آن اندازه جایِ نگرانی چندانی میداشت که دیگر زمان برای برهانتراشی نیابند.
.In rationalization, we believe.
جلوی پیشرفت علم و فناوری رو نمیشه گرفت. خطر هم بله داره. بنابراین تاحدممکن باید احتیاط و کنترل درش صورت بگیره. اما کنترل بیش از حد هم میتونه قدرت و انحصار به دست عده ای بده که این خودش میتونه خطرناک تر باشه؛ علاوه بر اینکه ممکنه از پیشرفت و بوجود آمدن راحت و سریع چیزهای مهم و مفیدی جلوگیری کنه. ولی حداقل اگر علم و فناوری در اختیار عموم باشه یک مقدار تعادل ایجاد میشه. چون خطر بزرگتر و اول تر اینه که این علم و فناوریها انحصاری باشه. اینطوری مثلا حکومتها بر عموم مردم برتری شدیدی پیدا میکنن.
خوشبختانه علم و فناوری امروز بنظر میرسه که تاحد خوبی باز و عمومی است.
در همین کامپیوتر و برنامه نویسی هم این مسئله در تاریخ مطرح شده و براش تلاش صورت گرفته که نتیجه هم داده. افرادی مثل ریچارد استالمن با ایجاد جنبشهایی نظیر جنبش نرم افزار آزاد و بازمتن این حرکتها رو استارت کردن و بعدا دیگران و حتی بعضی شرکتها و مقامات هم باهاش همکاری و حمایت کردن.
ضمنا فکر میکنم در حکومتهای کمونیستی قدرت محرمانه کردن و به انحصار درآوردن علم و فناوری برای حکومتها بیشتر باشه تا حکومتهای سرمایه داری/لیبرالیست. نه؟ هرچند در نظام سرمایه داری هم محرمانه کردن و انحصاری کردن علم و فناوری کم و بیش صورت میگیره و قوانین انحصار فکری هم در جهت انحصار کمک میکنن (گرچه شروط و محدودیت هایی دارن این قوانین و بعد از گذشت زمان خاصی هم باطل میشن)، اما فکر میکنم بهرحال این انحصار شخصی تر و توزیع شده/عمومی تر هست تا چیزی که در یک حکومت متمرکز میتونه پیش بیاد.
در جهانیکه هنوز میلیاردها تن در رنج و گرسنگی و بدبختی ناب به سر میبرند, در جاییکه مردم هنوز نمیخواهند از بهرهکشی و به گاری بستن دیگران دست بردارند, جاییکه روزبهروز ابزارهایِ اسکن و کنترل مغز و اندیشه پیشرفتهتر میشوند, بیگمان کسانی را همواره خواهید یافت که این پیشرفتها را نه چندان خطرناک دانسته و در هر گامِ این فرایند, با تراش ِ یک برهان به شما ثابت کنند که چرا جایِ نگرانیِ چندانی ندارد, مگر تا زمانیکه آن اندازه جایِ نگرانی چندانی میداشت که دیگر زمان برای برهانتراشی نیابند.
.In rationalization, we believe.
آری دردسر و بیمی که اینجا هست این است که تراز فرهنگی و تراز فندی هومن، یکسان نیست، نمونه، بمب اتم در دست شیعیان یا سلفیست ها ، همان داستان تیغ در کف زنگی مست! •
خوشبختانه علم و فناوری امروز بنظر میرسه که تاحد خوبی باز و عمومی است.
نه همچین هم از این خبرها نیست ! تقریبن تمام تکنولوژیهایی که امروزه عمومی شده اند 50-60 سال پیش در انحصار حکومتها بوده اند . بسیاری از تکنولوژیهای ساده نظیر تکنولوژی تولید کاربید تنگستن انحصاری هستند . پیچیده ترها که جای خود دارند ! تا همین 10 سال پیش تقریبن هیچ کشوری به جز آمریکا/ژاپن/کانادا توانایی تولید میکروپروسسور های فوق سریع را نداشتند . هنوز بسیاری از تکنولوژیهای مربوط به صنعت هوا/فضا محرمانه هستند. همین مایکروویو ای که استفاده میکنید 20-30 سال بعد از تولیدش عمومی شد ! یا تکنولوژی فلش مموری ها که امروزه با قیمت بسیار ارزان در دسترس همه هستند تا چندی پیش تنها در اختیار نهادهای جاسوسی و اطلاعاتی بود. هنوز که هنوزه کسی دسترسی به تصاویر زنده ی ماهواره ای ندارد! شما با جستجو در اینترنت نمیتوانید BluePrint های تاسیسات غنی سازی اورانیوم و آخرین تکنولوژیهای روز در این زمینه را پیدا کنید !!! تنها آن بخشی از تکنولوژی حالت عمومی پیدا کرده که کارایی های نظامی/اطلاعاتی/محرمانه خود را برای دولتها/غولهای تکنولوژی از دست داده اند و تکنولوژیهای تازه تری جایگزینشان شده اند .
اگر دسترسی به تکنولوژی در دنیای امروز آن قدری که شما میگویید راحت بود با تحریم صنایع الکترونیک / هوافضا / دارو و حتا قطعات اتوموبیل یک کشور مثل ایران را به زانو در نمیاوردند ! یعنی نمیتوانستند در بیاورند
نه همچین هم از این خبرها نیست ! تقریبن تمام تکنولوژیهایی که امروزه عمومی شده اند 50-60 سال پیش در انحصار حکومتها بوده اند . بسیاری از تکنولوژیهای ساده نظیر تکنولوژی تولید کاربید تنگستن انحصاری هستند . پیچیده ترها که جای خود دارند ! تا همین 10 سال پیش تقریبن هیچ کشوری به جز آمریکا/ژاپن/کانادا توانایی تولید میکروپروسسور های فوق سریع را نداشتند . هنوز بسیاری از تکنولوژیهای مربوط به صنعت هوا/فضا محرمانه هستند. همین مایکروویو ای که استفاده میکنید 20-30 سال بعد از تولیدش عمومی شد ! یا تکنولوژی فلش مموری ها که امروزه با قیمت بسیار ارزان در دسترس همه هستند تا چندی پیش تنها در اختیار نهادهای جاسوسی و اطلاعاتی بود. هنوز که هنوزه کسی دسترسی به تصاویر زنده ی ماهواره ای ندارد! شما با جستجو در اینترنت نمیتوانید BluePrint های تاسیسات غنی سازی اورانیوم و آخرین تکنولوژیهای روز در این زمینه را پیدا کنید !!! تنها آن بخشی از تکنولوژی حالت عمومی پیدا کرده که کارایی های نظامی/اطلاعاتی/محرمانه خود را برای دولتها/غولهای تکنولوژی از دست داده اند و تکنولوژیهای تازه تری جایگزینشان شده اند .
اگر دسترسی به تکنولوژی در دنیای امروز آن قدری که شما میگویید راحت بود با تحریم صنایع الکترونیک / هوافضا / دارو و حتا قطعات اتوموبیل یک کشور مثل ایران را به زانو در نمیاوردند ! یعنی نمیتوانستند در بیاورند .
حالا شما چند مورد اینطوری رو پیدا کردی میکشی وسط انگار که همه چیز فقط همین هاست و چیزهای زیاد و مهم دیگه ای نیست. ولی بنظر من اینطورها هم نیست.
بله درسته اینا، ولی درکل وضع اینقدر بد و سیاه نیست.
البته من نمیگم لزوما حکومتها خودشون این آزادی و دسترسی نسبی رو ایجاد کردن با میل خودشون. نه خب نظامهای حکومتی، خود مردم، دانشمندان و محققان آزاده، جنبشهای سیاسی-اجتماعی، و غیره هم این وسط تلاش کردن تا این شرایط رو تغییر بدن و آزادی و حقوق عموم رو بگیرن. همین چیزهایی هم که در دسترس هستن برای خودش یک دریاست و کلی قدرت و فایده داره. میبینید که همین الان همین مردم و افراد عادی با همین ابزارها کلی قدرت دارن و میتونن از افشاگری تا عملیات نظامی و تروریستی و دردسرهای بزرگی برای قویترین حکومتها و سیستمهای نظامی و امنیتی دنیا ایجاد کنن، که اگر اونا میتونستن نمیذاشتن اینطور بشه. همین اینترنت چقدر تاحالا بر ضد خود آمریکا استفاده شده در جهت افشاگری و هک و نفوذ و غیره. درحالیکه اینترنت خودش اول پروژهء تحقیقاتی و نظامی بود و توسط آمریکا شکل گرفت و هنوزم منبع و ابزار خیلی چیزها همون آمریکاست. اینقدر الان دانش و فناوری دست عموم هست که حکومتها نتونن بر اونها برتری خیلی زیادی داشته باشن. اونقدری هست که یه آدم خوره ای مثل من رو بتونه تا آخر عمرش ارضا کنه و بتونم تاحدی که میتونم قدرتمند بشم. یعنی حداقل تاحالا که ته نکشیده! و همینا که هست اونقدر زیاده که فکر نمیکنم با کمبود منابع و امکانات روبرو بشم. یکسری مواردی هم هست که انحصاری هستن ولی کلا برای افراد منفرد و گروههای کوچک و عموم مردم زیاد کارایی یا جذابیت یا صرفه ندارن یا شدنی نیستن اصلا که بخوایم خیلی نگران اونا باشیم. مثلا منکه حتی اگر دانشش رو داشته باشم نمیتونم کارخونه و خط تولید خیلی چیزها رو راه بندازم یا حتی نمونه آزمایشی/شخصی بسازم، چون دست یابی به بعضی موارد خیلی فراتر از صرفا دانش و آزادی انجام اوناست. بعضی موارد مواد و هزینه ها و زنجیره ای از امکانات و توانایی های مختلفی رو میخوان که عمدتا از عهدهء حکومت کشورهای پیشرفته برمیاد تدارک و ترکیب تمام اونا و تهیهء منابع و موادش و نیروی انسانی و زمان مورد نیازش.
اگر دسترسی به تکنولوژی در دنیای امروز آن قدری که شما میگویید راحت بود با تحریم صنایع الکترونیک / هوافضا / دارو و حتا قطعات اتوموبیل یک کشور مثل ایران را به زانو در نمیاوردند ! یعنی نمیتوانستند در بیاورند .
درسته که انحصاری/محرمانه بودن بعضی دانش و فناوری ها هم این وسط تاثیر داره؛ کم و بیش بسته به مورد. ولی این در خیلی موارد تنها عامل نیست. خیلی مسائل هست. در کل اینکه خود اون کشور هم ظرفیت و زنجیرهء منابع و امکانات و عزم و انگیزهء لازم رو داشته باشه یا نه. هرچیزی رو هم که نمیشه یک روزه راه انداخت. برای خیلی کشورها از لحاظ اقتصادی و خیلی پارامترهای دیگه صرف نمیکنه و ضرورتی هم نمیبینن که خودشون همه نوع دانش و فناوری و خط تولیدی رو داشته باشن. حتی کشورهایی با پیشرفتگی و منابع و قدرت و ثروت آمریکا هم امروز اینطور نیست که کاملا مستقل و خودکفا باشن و همه چیز رو خودشون تولید کنن و در تمام علم و فناوریها از همهء کشورها سر باشن.
همین الانش من توی رشتهء خودم (کامپیوتر و برنامه نویسی) تاحالا همیشه دیدم و بهم ثابت شده که فقط در دسترس بودن منابع دانش و آزادی کافی نیست، بلکه یک کمبود همیشگی و مهم، خود منابع انسانی است. یعنی انسانهایی اونقدر باهوش و با اراده که شرایط محیطی لازم رو هم داشته باشن و بتونن از تمام منابعی که هست حداکثر استفاده رو بکنن. وگرنه در اینترنت در همین رشتهء ما اونقدری منابع و امکانات هست که اگر نگیم هیچکس، ولی کمتر کسی هست که بتونه همه رو بخونه و بفهمه و ازشون بصورت بهینه استفاده کنه. اکثرا خیلی ضعیف تر از این حرفا هم هستن. برای من این دریا فکر میکنم بقدر کافی هست. یعنی فعلا حداقل در کوتاه مدت و میان مدت که مانعی برای پیشرفت و محدودهء توانایی هام نمیبینم، و در درازمدت هم چنین چیزی بهم ثابت نشده، یعنی تاحالا به موردش برنخوردم و چیزی هم به ذهنم نمیرسه، چون منابع و امکانات زیادی در تقریبا همه زمینه ای در دسترس هست. و مسئلهء اساسی محدویت های شخصی خودمه. در رشتهء من تقریبا هرچیزی که انحصاریش هست، آزادش و آلترناتیوهایی که حداقل درحد قابل استفاده باشن هم وجود دارن اکثرا. البته احتمالا این رشته از این نظر بین رشتهء دیگه وضعش بهتره. بخاطر خواص خاص و تاریخ استثنایی که داشته. مثلا جنبش نرم افزار آزاد و بازمتن در این رشته بود که بوجود اومد و تونست اونقدر موفق هم بشه؛ و حتی بعدش در بعضی رشته ها و زمینه های دیگر هم ازش الهام گرفته شد.
حالا من مثلا دانش ساخت سلاح اتمی رو هم که داشته باشم، اولا نمیتونم راکتور اتمی بسازم یا بمب اتمی، دوما به چه دردم میخوره؟ صرف میکنه؟ پس هرچیزی برای من کارایی عملی بهینه نداره. البته دانش که کلا بد نیست. آزادی دانش هم خوبه. ولی مهمتر و دارای اولویت بالاتر اونایی هستن که میشه عملا هم ازشون استفاده کرد. حکومتها هم فقط این نیست که دانش و فناوری مورد نیاز رو نداشته باشن بخاطر اینکه انحصاریه. من فکر نمیکنم واقعا اینقدر راه بن بست باشه، بلکه پارامترهای زیاد و مهم دیگری هم درکار هستن. یه کشور فقیر و درپیت که چیزیش روی اصول نیست مثلا میخواد تحقیقات هسته ای بکنه، راکتور اتمی درست کنه، سلاح اتمی بسازه، وقتی نون نداره مردم خودش بخورن، وقتی میزان زیادی فساد و بی قانونی درش هست، وقتی منابع نداره، نیروی انسانی خبرهء کافی نداره، ...؟